Wat zijn maaltijdvervangers?
Maaltijdvervangers zijn ‘voedingskundig complete producten voor gewichtsbeheersing’. Meestal bestaan de producten uit shakes, soepen of repen die de nodige voedingsstoffen bevatten. Maaltijdvervangers zijn caloriearm en worden in plaats van de ‘gewone maaltijd’ genuttigd.
Samenstelling
Maaltijdvervangers leveren alle eiwitten, vitaminen en mineralen en zorgen daarbij voor een vol gevoel. Met behulp van maaltijdvervangers kun je erg snel veel afvallen.
Je kunt maaltijdvervangers kopen om een maaltijd per dag te vervangen, maar je kunt ook kiezen voor een hele maaltijdkuur die de maaltijden van een dag vervangt. De samenstelling van de maaltijdvervangers moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo moeten ze minstens tussen de 200 en 400 kcal leveren. Het etiket moet de vermelding ‘maaltijdvervangend product voor gewichtsbeheersing’ dragen.
Volgens de Europese wetgeving moeten de maaltijdkuren (dagrantsoenvervangers) minstens 800 kcal per dag leveren. Deze maaltijdkuren mag je nooit voor langere periodes nemen.
Voordelen en nadelen
Over het algemeen leveren maaltijdvervangers goede resultaten, maar de kans is groot dat je na de kuur in je oude eetpatroon hervalt en de verloren kilo’s er snel weer aankomen.
Daarbij komt nog dat maaltijdvervangers vaak erg duur zijn en je bovendien een minder vol gevoel leveren. Een kuur is ook niet gemakkelijk vol te houden. Terwijl anderen gezellig eten, moet jij het stellen met een shake of een reep.
Gebruik
Als je een of twee maaltijden vervangt door een maaltijdvervanger, moeten de andere maaltijden en tussendoortjes evenwichtig worden samengesteld. Kies voor veel groenten en fruit, volkoren producten en magere zuivelproducten.
Maaltijdvervangers gebruik je best onder begeleiding van een diëtist of arts. Na het gebruik moet je immers overschakelen op een gezond en gevarieerd dieet.
Maaltijdvervangers kun je kopen in apotheken, warenhuizen, fitnesscentra, diëtisten en via internet.
Wat is een maagband of maagring?
De maagband is een van de bekendste chirurgische ingrepen voor de bestrijding van morbide obesitas. Een maagband (gastric banding) is een band van silicone die in het bovenste deel van de maag wordt gelegd, om zo een klein maagje te creëren boven de rest van de maag. Op die manier wordt er een zandlopereffect bekomen.
Ingenomen voedsel komt eerst in het kleinste deel van de maag terecht, waardoor de patiënt sneller een vol gevoel krijgt en minder kan eten. Langzaam stroomt het voedsel dan door naar de rest van de maag, waar het normaal verteerd kan worden.
Meestal plaatst de chirurg de maagring door middel van een kijkoperatie (laparoscopie) onder volledige verdoving. In enkele gevallen, bijvoorbeeld als er teveel vet rond de maag zit, gebeurt de plaatsing via een grote incisie.
Aan de binnenkant van de maagband zit een verstelbare ballon die via een leiding verbonden is met een reservoir (poortje). Dit poortje wordt tijdens de ingreep in of op de buikspier geplaatst. De dokter kan de maagring groter of kleiner maken door via dit poortje steriele vloeistof bij te spuiten of de ballon te ledigen.
Voordelen
Van alle maagverkleinende operaties is de maagband de minst ingrijpende. Na enkele dagen kan de patiënt het ziekenhuis al verlaten.
Bovendien kan de dokter zonder een operatie de maagring vergroten of verkleinen. Op die manier is het risico op voedseltekorten veel kleiner. Zo kan de chirurg tijdens een zwangerschap de ring zo groot mogelijk maken omdat het dan noodzakelijk is dat de toekomstige moeder voldoende voedsel binnenkrijgt.
Het risico op complicaties is bij een maagband veel kleiner dan bij een maagverkleining. Zo is er bijvoorbeeld geen risico op loslatende hechtingen.
Het is ook mogelijk om de band achteraf te verwijderen. In de meeste gevallen zal de maag dan zijn oorspronkelijke vorm terug aannemen.
Nadelen en risico’s
Doordat men de maag gaat dichtknijpen met een ring kan men vanzelfsprekend geen grote hoeveelheden voedsel in één keer verwerken. Meestal eten patiënten met een maagring meerdere keren per dag kleine hoeveelheden voedsel. Houd er dus rekening mee dat op restaurant gaan niet meer zo vanzelfsprekend is. Ook in een keer een portie biefstuk met frietjes eten zal niet meer mogelijk zijn.
Helaas betekent minder eten niet altijd gezonder eten. Sommige mensen met een maagband eten wel degelijk minder, maar hun maaltijden bestaan vaak uit snoep of ongezond eten. Dit kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. Net zoals bij een dieet moet je gedisciplineerd met voeding kunnen omgaan, anders heeft de maagband weinig effect.
Bovendien blijft het plaatsen van een maagring een operatie waarbij, zoals bij elke operatie, risico’s aan verbonden zijn (longembolie, hartproblemen, wondinfecties, …).
Ook kan de maagwand achteraf beschadigd worden door de band, het reservoir kan ontsteken, de band kan gaan lekken of de ring kan verschuiven. Hierdoor moet de band soms achteraf verwijderd worden.
Omwille van dat risico op complicaties, heeft de gastric bypass de laatste jaren sterk aan populariteit gewonnen ten opzichte van de maagband.
Hoge cholesterol
Ons lichaam heeft cholesterol nodig, maar een teveel aan cholesterol is schadelijk voor de gezondheid en kan tal van aandoeningen in de hand werken. Overgewicht verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed en is dus een grote risicofactor.
Wat is cholesterol?
Cholesterol behoort tot de groep van vetten (lipiden) en zorgt voor de aanmaak van lichaamscellen en bepaalde hormonen, galzouten en vitamine D. Verder is het nodig voor een normale functie van de bijnier, het zenuwstelsel en de hersenen.
Cholesterol wordt voor ongeveer 70% geproduceerd door lichaamsorganen als de lever, bijnieren, darmen en testes. 30% is afkomstig uit voedsel. Cholesterol is een onmisbare substantie voor ons lichaam.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen ‘goede’ en ‘slechte’ cholesterol. Eiwitten en proteïnen vervoeren de cholesterol door het bloed. Lagedichtheid-lipoproteïnen (LDL) voeren de cholesterol naar de weefsels. Deze ‘slechte cholesterol’ zet zich gemakkelijk af tegen de bloedvaten en werkt zo aderverkalking in de hand. LDL is verantwoordelijk voor alle slechte gevolgen van cholesterol.
Hogedichtheid-lipoproteïnen (HDL) verwijderen de cholesterol uit de bloedvaatwand en voeren het af naar de lever, waar het wordt omgezet in galzout, dat nodig is bij de vetvertering. Deze ‘goede cholesterol’ zorgt zo voor evenwicht.
Als we teveel verzadigde vetten eten, leidt dat tot een aanmaak van teveel LDL. Je hebt een verhoogd cholesterolgehalte als de concentratie van cholesterol in je bloed hoger is dan 5,0 mmol/l.
Oorzaken en symptomen
Een hoog cholesterolgehalte hangt samen met een aantal risicofactoren:
• Te vetrijke voeding
• Overgewicht
• Diabetes
• Erfelijke aanleg
• Hoge bloeddruk
Er zijn eigenlijk bijna geen symptomen die wijzen op een hoge hoeveelheid cholesterol in het bloed. Zo kun je je heel gezond voelen en toch een veel te hoog cholesterolgehalte hebben. Laat je minstens om de 5 jaar bij de dokter testen.
Gevolgen
Een verhoogde cholesterol verhoogt sterk het risico op hart- en vaatziekten. Slechte cholesterol hoopt zich namelijk op tegen de wand van de slagaders. Zo ontstaan er vetophopingen of ‘atheroom-plaques’. Die kunnen het bloedvat verstoppen en de bloedstroom verhinderen. Op die plaques kunnen bloedklonters ontstaan. Die aandoening noemt men trombose. Verstopping kan leiden tot angina pectoris (hartbeklemming), een hartaanval, een hersentrombose of pijn in de benen bij het stappen (etalagebenen).
Behandeling
Vaak kunnen een aantal veranderingen in de levensstijl al een enorm verschil maken:
• Bij zwaarlijvigheid kan zelfs een verlies van 5 tot 10% van je lichaamsgewicht je cholesterolgehalte al verbeteren
• Stop met roken. Roken versnelt het dichtslibben van de bloedvaten.
• Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag
• Vermijd de consumptie van verzadigde vetten, die je onder meer in vlees, vette vis, boter, margarine, eieren, melk, kaas en andere zuivelproducten vindt.
• Beperk het gebruik van zout
• Gebruik plantaardige vetten (olijfolie) in plaats van dierlijke vetten
• Drink minstens 1,5 liter water
• Zorg voor voldoende lichaamsbeweging, dat verhoogt het niveau goede cholesterol in het bloed.
Als je je levensstijl aanpast en een geschikt dieet volgt en je cholesterolgehalte te hoog blijft, zal de arts je een geneesmiddel voorschrijven dat je waarschijnlijk de rest van je leven moet nemen. Laat je bloeddruk en cholesterolspiegel regelmatig controleren.
40 punten-dieet
Bij het 40 punten-dieet mag je dagelijks maar 1000 calorieën consumeren. Om het gemakkelijker te maken, moet je voor elke 25 calorieën 1 punt tellen. Je mag elke dag dus maar 40 punten gebruiken. Door het tellen van de punten, ben je je beter bewust van wat je eet.
Basismenu
Het basismenu van het 40 punten-dieet, dat je elke dag moet consumeren, bestaat uit:
• 2 Biergist tabletten.
• 1/4 liter melk of een ander melkprodukt (karnemelk,yoghurt,kwark, enz.)
• 25 gr.kaas of 1 ei (ei niet meer dan 3 keer per week
• 1 snee bruin brood
• 100 gr. mager vlees of 150 gr. magere vis.
• 1 portie tomaten (ongeveer 200 gram) of een citrusvrucht (sinaasappel, pompelmoes, citroen, mandarijn).
• 1 portie groene groente of sla.
Dit basismenu neemt 24 punten in. De rest mag je zelf aanvullen. Op het internet of in een 40 punten-dieetboek vind je het precieze aantal punten. Er bestaat ook speciale software die het precieze aantal punten voor jou berekent, zoals het gratis programma ‘Afslank’. Het programma houdt nauwkeurig je eetpatroon bij en helpt je indien nodig het aan te passen.
Kritiek
Het 40 punten-dieet is een caloriearm dieet, waardoor je veel te weinig voedingsstoffen naar binnen krijgt. Als je na afloop van het dieet terug een normaal voedingspatroon aanneemt, zal het lichaam de voedingsreserves opslaan en kom je snel weer aan. Dit noemt men het jojo-effect.
Sonja Bakker-dieet
Sonja Bakker is een Nederlandse gewichtsconsulente die een eigen dieetmethode ontwikkelde die in Nederland ongelooflijk populair werd. Het volgen van haar dieet wordt ook wel ‘sonjabakkeren’ genoemd. Sonja Bakker doet haar dieetmethode uit de doeken in de bestseller ‘Bereik je ideale gewicht’. Later volgde nog ‘Bereik én behoud je ideale gewicht’.
Bij het Sonja Bakker-dieet wordt het aantal calorieën dat je dagelijks naar binnen werkt, aangepast. De dagelijkse calorie-inname wordt zo laag mogelijk gehouden. ‘Als je minder eet, verlies je gewicht’, is het principe waarop het dieet gebaseerd is. In haar boeken geeft Sonja Bakker strikte menuvoorschriften mee die je een aantal weken moet volgen. De voeding is afwisselend, alleen mag je er maar beperkte hoeveelheden van eten.
Of het dieet van Sonja Bakker ook op lange termijn werkt, hangt volledig van jezelf af. Blijf je ook na je dieet streng op je eten letten, dan behoud je waarschijnlijk je gewicht. Als je terug eet zoals voorheen, dan vliegen de kilo’s er zo weer aan. Het Sonja Bakker-dieet toont zich dus op korte termijn wel erg doeltreffend, maar biedt weinig garanties voor de lange termijn.
Het Nederlandse Voedselcentrum uitte al kritiek op de methode. Volgens de instantie biedt het Sonja Bakker-dieet onvoldoende mogelijkheden om op lange termijn een gezond eetpatroon te ontwikkelen.